Kahramanmaraş

Deprem felaketinin ekonomiye etkisi

Reuters'ın hesaplamalarına başvurduğu toplam 3 ekonomist depremin GSYH'ye etkisini 0.6 ila 2 puan arasında kayıp olarak hesapladı.

Deprem felaketinin ekonomiye etkisi

Öncü veriler depremin ardından Türkiye genelinde dün elektrik tüketiminde %11 düşüş yaşandığını gösterirken, depremde hala arama kurtarma faaliyetlerine ağırlık veriliyor olması ve hasar tespitin de bugün başlaması toplam etkiyi tahmin etmekte zorluk yaratıyor.

Kahramanmaraş merkezli dün meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki depremde hayatını kaybedenlerin sayısı son belirlemelere göre 3,549'a yükseldi. 6 Şubat Pazartesi günü sabaha karşı meydana gelen depremde, 10 ilden oluşan geniş bir coğrafyada aralarında hastanelerin ve büyük kamu binalarının da bulunduğu binlerce bina yıkıldı, yine dün öğle saatlerinde gerçekleşen 7.6 büyüklüğünde ikinci depremin ardından felaketin boyutu daha da büyüdü.

Depremin ekonomik boyutu

Depremden etkilenen 10 ilde toplam 13.42 milyon kişi yaşıyor. Çöken hastanelerin, devasa depremden zarar gören yolların ve iletim hatlarının yeniden inşaası, barınma kaynaklı kısa orta ve uzun vadeli ihtiyaçlar, milyarlarca dolarlık harcama gerektirecek.

Erdoğan, ilk etapta deprem nedeniyle acil yardım için 100 milyar TL'lik kaynağın kurumlara tahsis edildiğini söyledi.

Ekonomistler etkisini hesapladı

Reuters'ın hesaplamalarına başvurduğu toplam 3 ekonomist depremin GSYH'ye etkisini 0.6 ila 2 puan arasında kayıp olarak hesapladı. Ekonomistler üretimin %50 oranında aksadığı ve bu düşüşün 6-12 ay gibi bir sürede telafi edildiği bir senaryoyu baz alıyor. Bir yetkili de bu yıl büyümenin ilk tahminlerden deprem nedeniyle 1-2 puan aşağıda kalabileceğini söyledi.

Üretim kaybının ne kadar büyüklükte olacağı ve bu kaybın ne kadar süreceği bilinmediği için net etkiyi tahmin etmek mümkün değil. Ancak geçmiş depremlerden yapılan hesaplamalar ve elektrik tüketimi verilerinde bir hafta önceye göre Türkiye genelinde yaşanan %10 kayıp da ekonomik büyümede belirgin etkiler olacağına işaret ediyor.

Elektrik tüketimi azaldı

EPİAŞ verilerine göre Türkiye'nin ulusal elektrik tüketimi depremin gerçekleştiği dün, geçen haftanın aynı gününe göre %11 azalarak yaklaşık 37,500 MW/saat oldu.

"Milyarlarca liralık hasar ortaya çıkacak" diyen üst düzey bir yetkili Reuters'a verdiği bilgide "Şimdi kamu binaları, hastaneler, konutlar, boru hatları, çeşitli tesisler, fabrikalar… Bunların hepsini birlikte düşündüğümüzde hızlı bir yeniden imar gerekecek" dedi ve ekledi:

"Bütçede öngörülen bazı yatırımlar kaynaklarının bu bölgelere kullanılması zorunlu olacak...Burada milli gelir açısından milyarlarca dolar belki de bir maliyet ortaya çıkacak. Bunun tam çerçevesinin belirlenmesi zaman alacak elbette ama bu yıl öngörülen büyümeden en az %1 belki %2 puanlık düşüş olmasını beklemek mümkün."

TÜİK tarafından bu hafta açıklanan 2022 verilerine göre, deprem bölgesindeki toplam 10 ilde 13.42 milyon kişi yaşıyor ve bu toplam nüfusun %15.7'sini oluşturuyor.

TÜİK'in 2021 verilerine göre ise depremden etkilenen 10 ilden oluşan bölgenin GSYH içindeki payı %9.3 seviyesinde. Sektörel olarak bakıldığında deprem bölgesinin tarımdaki payı %14.3 sanayideki payı ise %11.2 ile GSYH payına göre daha yüksek olan alanlar. Depremden etkilenen bölgeye toplam turistlerin yaklşaık %1'inin gelmesi nedeniyle bölgenin bu sektöre etkisi ise düşük.

Dış ticaret verilerine etki olarak bakıldığında depremden etkilenen bölge Türkiye'nin toplam ihracatının %8.5'ini toplam ithalatın %6.7'sini gerçekleştiriyor. Gaziantep tek başına Türkiye ihracatının %4.4'ünü Hatay %1.6'sını Adana ise %1.2'sini gerçekleştiriyor.

Ekonomistler ihracatta yıl genelinde bölgeden bir kaç milyar dolar kayıp beklediklerini ancak benzer etkinin ithalatta da görüleceği için dış ticarete genel etkinin zayıf kalacağına dikkat çektiler. Ekonomistler makro etkiler dışında sektörel etkilerin de görülebileceğine dikkat çekerken net etkinin anlaşılması için daha uzun zaman gerekecek.

14 Mayıs'ta yapılacağı açıklanan seçim öncesi iktidarın çözmek için karşı karşıya kaldığı bu sorunun ekonomiyi ve seçim sürecini etkileyip etkilemeyeceği de ayrı bir soru olarak ortaya çıkıyor.

Dünya

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ

Yorumlar (0)

Bu içerik ile ilgili henüz yorum yazılmamış

İlgili Haberler

83 yıllık tarihi binanın depreme karşı sağlamlığı test edildi.
Bölgesel

83 yıllık tarihi binanın depreme karşı sağlamlığı test edildi.

Cumhuriyet Dönemi’nin sembol yapıları arasında yer alan Kocaeli’nin İzmit ilçesindeki Halkevi binasının onarım çalışması tamamlandı. Yapılan simülasyonla 83 yıllık tarihi binanı depreme karşı sağlamlığı test edildi.

 'Yüreğimizdeki Işık' projesi ile çocuklar doyasıya eğlendi
Etkinlik

'Yüreğimizdeki Işık' projesi ile çocuklar doyasıya eğlendi

Hatay Valiliğinin başlattığı 'Yüreğimizdeki Işık' projesi çerçevesinde Altınözü ilçesinde 400 öksüz ve yetim çocuğun katıldığı piknik etkinliği düzenlendi.

MAKÜ Öğrencileri Depremde Kaybettikleri Arkadaşlarını unutmadılar!
Bölgesel

MAKÜ Öğrencileri Depremde Kaybettikleri Arkadaşlarını unutmadılar!

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Eğitim Fakültesi öğrencileri, 6 Şubat depreminde hayatını kaybeden arkadaşlarını 'İz Bırakanlar Ormanı' projesi ile anma etkinliğinde bir araya geldi.

Doç. Dr. Semiz: "Depremle ilişkilendirilmesi doğru bir yaklaşım değil"
Bölgesel

Doç. Dr. Semiz: "Depremle ilişkilendirilmesi doğru bir yaklaşım değil"

Denizli’de jeotermal sondaj esnasında meydana gelen karbonmonoksit patlamaları 15 günün sonunda kapatıldı. Vana ve beton yardımıyla kapatılan kuyudaki patlamaları kamuoyunda depremle ilişkilendirilmesine açıklık getiren Jeoloji Mühendisi Barış Semiz, "Herhangi bir deprem üretmesi, deprem tetikleyici ve ya buradan gaz çıktı depremi rahatlatacak diye bir yaklaşım doğru değil" dedi.

“Bir anne olarak evlat kaybetmenin acısını tahayyül edemiyorum”
Bölgesel

“Bir anne olarak evlat kaybetmenin acısını tahayyül edemiyorum”

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, 6 Şubat depremlerinde evlatlarını kaybetmiş annelerle bir araya geldi. Kaya, “Bir anne olarak evlat kaybetmenin acısını tahayyül edemiyorum” dedi.

Burcu Durak’ın ‘El sanatları sergisi’ yoğun ilgi gördü
Etkinlik

Burcu Durak’ın ‘El sanatları sergisi’ yoğun ilgi gördü

Akçadağ Halk Eğitim Merkezi usta öğreticilerinden Burcu Durak’ın açtığı ‘El sanatları sergisi’ büyük beğeni topladı.